groene algen

Groene algen groeien in suspensie in zeewater, in zandige baaien met een lichte helling, waar alle juiste omstandigheden voor hun groei aanwezig zijn, waaronder :

• ondiep water, want groenwieren hebben veel licht nodig ;
• water dat rijk is aan stikstof en fosfor, de twee belangrijkste voedingsstoffen voor deze planten;
• water dat kalm genoeg is om de algen en hun voedingsstoffen op hun plaats te houden.

De laatste dertig jaar is er op sommige plekken aan de Bretonse kust, net als op veel andere plekken in de wereld, een overmatige groei van groene algen die aanspoelen op de kust. Dit fenomeen van de “groene vloed” houdt verband met een overvloed aan voedingsstoffen, voornamelijk van agrarische oorsprong (meststoffen) en stedelijke oorsprong (fosfor), die door de rivieren naar de zee worden meegevoerd.

De verspreiding van groene algen begon in Bretagne in de jaren 1970. Dit complexe verschijnsel is afhankelijk van talrijke parameters (zonneschijn, temperatuur, regenval, getijden, stormen, zeestromingen, enz.

Zo kan bijvoorbeeld hevige regenval in de lente het transport van voedingsstoffen naar rivieren en de zee bevorderen, wat resulteert in een groene vloed in gebieden waar algen niet woekerden in het drogere voorgaande jaar. Omgekeerd kunnen zware winterstormen de algen die in de herfst zijn achtergebleven verspreiden en hun ontwikkeling in het volgende jaar vertragen. Hetzelfde geldt als het einde van de winter koud en zonnig is. Dit was het geval in 2018, wat resulteerde in een aanzienlijke vertraging in de groei van algen en vooral late strandingen.

Het is daarom onmogelijk om te voorspellen of een strand dat de ene zomer is getroffen, het volgende seizoen opnieuw zal worden getroffen. Aan de hand van historische gegevens kunnen we echter wel de plekken identificeren die het gunstigst zijn voor de ontwikkeling van zeewier. Er zijn acht baaien waar zich sinds 1998 elk jaar groene getijden hebben voorgedaan, die sterk in omvang variëren: de baaien van Saint-Brieuc, Douarnenez, la Forêt en la Fresnaye, la Grève de Saint Michel en de inhammen van Locquirec, l’Horn-Guillec en Guisseny. Er moet echter worden opgemerkt dat de hoeveelheid gestrand zeewier de afgelopen jaren over het geheel genomen is afgenomen. Dit fenomeen is vooral zichtbaar in de baai van Lieue de Grève, vlakbij Lannion.

(Bron: Schéma Directeur d’Aménagement et de Gestion des Eaux du Bassin Loire-Bretagne 2010-2015)

Groene algen vormen geen gevaar voor de mens, of ze nu op zee zijn of aangespoeld. Als ze echter enkele dagen in grote hoeveelheden zijn aangespoeld en een laag van enkele centimeters dik vormen, beginnen ze te ontbinden, zoals alle organische stoffen. Hierbij ontstaan ammoniakdampen en in hoge concentraties een ander zeer giftig gas, namelijk waterstofsulfide.
Daarom heeft de overheid een reeks risicopreventiemaatregelen ingevoerd. In baaien waar in het verleden grote hoeveelheden groene algen zijn aangespoeld, zorgt een versterkt bewakingssysteem ervoor dat de groene algen kunnen worden verzameld zodra ze op het strand worden afgezet, waardoor ontbindingsverschijnselen en het risico van daaropvolgende gasvormige emissies worden voorkomen.

Groene algen in de zee of wanneer ze net aangespoeld zijn vormen geen gevaar voor de mens.

De kwaliteit van het zwemwater wordt regelmatig gecontroleerd door de regionale gezondheidsdienst (ARS). Van de 581 badzones die in 2021 in Bretagne zijn gecontroleerd en geclassificeerd, heeft 98,5% water dat voldoet aan de huidige kwaliteitseisen.

Ga voor meer informatie naar de pagina over waterkwaliteit.

Eenmaal afgezet door de zee op een strand of rotsen, stapelen groene algen zich op, drogen uit en beginnen te gisten onder een korst die zich aan het oppervlak vormt. Zoals alle organische materie produceert de ontbinding ammoniak en een ander zeer giftig gas, waterstofsulfide.

Als je op de algen stapt en door de oppervlaktekorst heen breekt, komen deze gassen plotseling vrij in de atmosfeer. Zodra je de sterke geur van rotte eieren ruikt die kenmerkend is voor de aanwezigheid van waterstofsulfide, is het aan te raden om snel weg te gaan uit het gebied.

De geur is de beste indicator voor de versheid van aangespoelde groene algen. Als het zeewier aan het ontbinden is, produceert het een aantal potentieel zeer giftige gassen, met name waterstofsulfide, waarvan de sterke geur van rotte eieren je onmiddellijk zal waarschuwen.

In elk geval, als je een abnormaal hoge aanwezigheid van gestrand zeewier opmerkt op een openbaar strand, raden we je aan om uit voorzorg naar een andere locatie te gaan terwijl het materiaal wordt verzameld. Als u een groene vloed of grote hopen groene algen op een onbewaakt strand of tijdens een wandeling langs de kust opmerkt, raden we u aan uit de buurt te gaan en bij uw terugkeer het toeristenbureau of het gemeentehuis waar u verblijft te waarschuwen.

Als je een abnormaal hoge aanwezigheid van gestrand zeewier op een strand opmerkt, raden we je aan om uit voorzorg naar een andere locatie te gaan tot de verzamelapparatuur klaar is.
Als je een groene vloed waarneemt op een strand zonder toezicht of tijdens een wandeling langs de kust, raden we je aan om weg te gaan en bij terugkomst het toeristenbureau of het gemeentehuis waar je verblijft te waarschuwen.

Elke dag van het jaar! In de herfst en winter is er geen wildgroei van groene algen. In de lente en zomer worden de openbare stranden systematisch schoongemaakt om de openbare veiligheid te garanderen.

De lokale autoriteiten van Bretagne organiseren de systematische inzameling van zeewier van toegankelijke stranden en rotsachtige gebieden om de hoeveelheid zeewier aan de bron te beperken, zodat toeristen die Bretagne bezoeken geen overlast ondervinden.

Als een strand echter tijdens een vloedgolf bedekt raakt met zeewier, is het aan de burgemeester van de betreffende gemeente om, in overleg met de prefect, uit voorzorg de toegang tijdelijk te blokkeren terwijl het strand wordt schoongemaakt.

In 2010 werd een “plan ter bestrijding van de verspreiding van groene algen” gelanceerd, dat in 2017 werd vernieuwd. Naast de intensivering van de preventieve maatregelen hebben de overheid en de landbouwers in Bretagne zich ertoe verbonden om het gebruik van meststoffen, die aan de basis liggen van de verspreiding van groene algen, grondig te hervormen. Alleen deze preventieve aanpak, waarbij de landbouw meer rekening houdt met het milieu, kan een einde maken aan de verspreiding van groene algen. Zonder de overmatige aanwezigheid van stikstofhoudende voedingsstoffen zullen de algen zich weer normaal ontwikkelen en zal hun groei op natuurlijke wijze gereguleerd worden, zoals altijd het geval is geweest in Bretagne.

Lees meer over het plan ter bestrijding van groene algen