Beurre de Madame - Ferme Le Hirdyer - Savoir faire
©

Beurre de Madame - Ferme Le Hirdyer - Savoir faire

|

Anne-Claire Héraud

Gezouten boter

Op brood tijdens het ontbijt, bij een dozijn oesters, een klontje op een crêpe of op de aardappelen, bij vlees of vis… Zonder boter zouden een aantal van de iconische lokale specialiteiten zelfs helemaal niet bestaan! Welkom in boterland Bretagne!

Waarom gebruikt men in Bretagne gezouten boter?

Bretagne is een belangrijke melkproducent en Bretagne houdt van boter, vooral van (licht) gezouten boter! Waarom? Dat is een kwestie van smaak en geschiedenis… Vroeger, toen er nog geen koeling bestond om boter te bewaren, werd er zout toegevoegd zodat de boter wat langer houdbaar was. In 1343 werd in vrijwel heel Frankrijk een zoutaccijns geïntroduceerd. Hierdoor steeg de prijs van zout zo, dat het boerenvolk ongezouten boter begon te maken en gebruiken. Bretagne hoefde deze belasting niet te betalen en de Bretonse bevolking kon dus gezouten boter blijven eten.

Bestaan er meerdere soorten boter?

  • Fijne boter of extra fijne boter wordt met gepasteuriseerde room gemaakt terwijl rauwe boter met ongepasteuriseerde room wordt vervaardigd. Deze laatste soort is minder lang houdbaar maar heeft een rijkere smaak.
  • Karnboter (beurre de baratte in het Frans) wordt op een zeer traditionele manier gemaakt door de room in een houten karnton te slaan.
  • Afhankelijk van het zoutgehalte, hebben we het over licht gezouten boter (of demi-sel, met een zoutgehalte van 0,5 tot 3%) of over gezouten boter (of salé, met een zoutgehalte van meer dan 3% en eventueel zelfs zoutkristallen).

Aan welke koeienrassen heeft de Bretonse boter zijn rijke smaak te danken?

Vroeger stonden de Pie Noire en Froment du Léon koeien overal op het Bretonse platteland maar vanaf de jaren ‘70 waren deze rassen vrijwel niet meer te vinden op Bretonse boerderijen aangezien ze niet rendabel genoeg waren voor intensieve veeteelt en melkproductie. Sinds enkele jaren, en dankzij een aantal boeren die kwaliteit voorop zetten, zijn deze koeien nu weer te zien in de wei want met hun buitengewone melk wordt overheerlijke bijna donkergele boter met een unieke smaak gemaakt.

Waar en wanneer vinden er evenementen rond boter plaats?

  • In Spézet, in de Finistère, kun je tijdens de Pardon de Notre Dame du Crann, de zondag na Pinksteren, een prachtig gebeeldhouwd kunstwerk bewonderen, gemaakt van boter. Het beeldhouwwerk krijgt een plek op het altaar van de kapel. In het dorp is in Maison Bleue een permanente tentoonstelling te zien over de geschiedenis van boter.
  • het Fête du Beurre vindt eind september plaats in Plonévez-du-Faou, rond de kapel van Saint-Herbot. Je kunt zien hoe boter traditioneel gemaakt wordt en er is natuurlijk boter te koop.

Klik, doe inspiratie op en start…
Ontvang de nieuwsbrief over Bretagne!

Wil je 4x per jaar per e-mail een overzicht van het beste van Bretagne ontvangen, dan moet je hier zijn.

Hoe eet je Bretonse boter?

Bretonse boter kun je altijd en overal gebruiken, koud of verwarmd (tussen 40 °C en 120 °C). Als je de Bretonse boter voor koek of gebak gebruikt, zul je merken dat de kwaliteit en de smaak tijdens het bakken behouden blijven. Een verantwoordelijke portie boter is echt niet slecht voor de lijn. Verder is boter gezond vanwege de vitaminen die erin zitten (A, D en E).

Wat zijn de beste specialiteiten met Bretonse boter?

Op Bretonse tafels en in Bretonse keukens is altijd boter te vinden. Het is hét ingrediënt voor een groot aantal zoete specialiteiten: zonder boter (en dat zou heel erg jammer zijn!) geen kouign-amann, wat letterlijk ”boterkoek” betekent, geen karamel met gezouten boter, geen gâteau breton en ook geen palet breton.

Waar kun je gezouten boter proeven in Bretagne?

  • La Maison du Beurre in Saint-Malo: meesterbotermaker Jean-Yves Bordier is een van de weinige ambachtslieden die eeuwenoude technieken gebruikt om boter te maken. Hij onderscheidt zich door zijn verschillende soorten boter met een smaakje: met algen, met boekweit, en zelfs met frambozen!  Naast zijn winkel vind je “Bistro Autour du beurre” waar boter en producten van zee en land inspireren tot bijzondere gerechten.
  • De boter van Couleur Froment: Stéphane Terlet is helemaal weg van het koeienras Froment du Léon. Hij heeft dan ook een kudde van deze koeien op zijn biologische boerderij in Midden-Bretagne. Nicolas Adam, chef-kok in sterrenrestaurant La Vieille Tour, in Plérin, vlak bij Saint-Brieuc, aarzelt niet zijn boter “een van de beste ter wereld te noemen.
  • La Ferme de Kerbastard, in Bubry, levert boter aan sterrenkoks zoals Yannick Alléno, chef-kok bij Pavillon Ledoyen, in Parijs.
  • Thierry Lemarchand, veehouder en ambachtelijke botermaker in Pacé, vlak bij Rennes, maakt fantastische “Beurre de Madame”… Vroeger werd de koe van het ras Froment du Léon ook wel de “koe van mevrouw” genoemd aangezien ze een zeer zacht en gedwee karakter heeft. Dit is de favoriete boter van de familie Roellinger, dé naam als het op Bretonse gastronomie aankomt, en gevestigd in Cancale.

Dit vind je misschien ook leuk